O trzęsieniach ziemi.
Zaczęło się od Formozy. Straszliwa klęska przyszła nocą, zniszczyła 20.000 domów i pochłonęła 12.000 ofiar w ludziach zabitych i rannych. Przerażenie ogarnęło obywateli państwa Wschodzącego Słońca, których niemal co roku nawiedza żywiołowa klęska trzęsienia ziemi.
Poszły w świat radjowe alarmy S. O. S. — miejcie litość nad naszemi duszami. Tragedja niebywała, tem większa, że nie można było przyjść z pomocą nieszczęśliwym, gdyż olbrzymi wstrząs podmorski wywołał falę, niedopuszczającą statków do brzegów nieszczęściem nawiedzonej wyspy.
A zaledwie przebrzmiały depesze mówiące o wielkiej katastrofie na Dalekim Wschodzie, już nadeszły inne, donoszące o trzęsieniu ziemi w Persji, a w dwa dni później o ruchach ziemi na Kaukazie, wreszcie o katastrofie w Tessalji.
Od wschodnich wybrzeży Azji popłynęła fala zniszczenia i śmierci, grzbietami swemi niszcząc dorobek pokoleń ludzkich, siejąc blady strach i śmiertelną trwogę.
Płynnym żywiołem nazywaliśmy zawsze morze. Okazuje się jednak, że t. zw. pewny grunt pod nogami jest nieraz mniej pewny, niż morze, zmieniające ustawicznie wygląd swej falującej powierzchni. Ziemia także faluje i to na bardzo znacznej przestrzeni. Wystarczy rzut oka na mapę obszarów nawiedzanych trzęsieniami ziemi, ażeby przekonać się, iż zgórą 2/3 lądów jest stale, co pewien okres czasu, nawiedzanych żywiołową katastrofą poruszenia ziemi. Katastrofy te są tem niebezpieczniejsze, że przychodzą znienacka, bez poprzedzających zjawisk, że nie można im przeciwdziałać, ani też ich uniknąć.
Od najdawniejszych czasów aż po dzień dzisiejszy notują niemal corocznie dzieje poważne klęski, które pociągają za sobą ofiary w ludziach i majątku.
Ażeby zdać sobie należycie sprawę z ogromu nieszczęść wywoływanych trzęsieniem ziemi, przeglądnijmy pobieżnie większe tego typu katastrofy, jakie nawiedziły ludzkość w ciągu ery chrześcijańskiej. Zaznaczamy zaraz na wstępie, że nie wszystkie katastrofy — zwłaszcza te, które nawiedziły Azję w czasie aż do 15 stulecia — będą objęte tym przeglądem.
Erę chrześcijańską rozpoczyna pamiętne trzęsienie ziemi, połączone z wybuchem Wezuwjusza, jakie nawiedziło Herkulanum, Pompeje i Stabie w roku 79.
Tygodnik AS nr 11, 12 maja 1935 (s. 14–15)
